Łąki Nowohuckie

Położone pomiędzy Łęgiem a centrum Nowej Huty łąki to fenomen w skali całego Krakowa. Nawet Błonia, zabytkowa łąka w samym sercu Krakowa, nie są położone tak blisko Rynku Głównego. W przypadku Nowej Huty kontrast pomiędzy silnie zurbanizowanym centrum wielkiego miasta a dzikim i rozległym terenem zielonym jest widoczny jak nigdzie indziej.

Wystarczy przejść dwieście metrów od Placu Centralnego, by znaleźć się na skraju ogromnych łąk – niezabudowanego dzikiego terenu, o unikalnych walorach przyrodniczych. To w dużej mierze takie kontrasty pomiędzy wielkomiejską zabudową a rozległą zielenią sprawiają o unikalności Nowej Huty. Mało kto wie jednak, że Łąki Nowohuckie to również chluba Łęgu – podobnie jak sąsiedni Lasek Łęgowski. Do Łęgu należy południowa część łąk, położona w rejonie ulicy Odmętowej, Podbipięty, Habina i Łęgowej. Niestety, ta łęgowska część Łąk Nowohuckich nie do końca jest chroniona i jest w pewnej części zagrożona zabudową. To inaczej, niż ich północna część położona bliżej Placu Centralnego, osiedla Centrum E i Na Skarpie i szpitala Żeromskiego. Ta jest chroniona poprzez ustanowienie na tym terenie użytku ekologicznego.

Łąki Nowohuckie powstały w miejscu dawnego starorzecza Wisły. Do dziś istnieje tu charakterystyczna skarpa – przed wiekami była to skarpa nadwiślańska, obecnie oddziela gęsto zabudowane osiedla „starej” Nowej Huty od podmokłych Łąk. Przez Łąki przebiega szeroka, szutrowa droga, łącząca Mogiłę z ulicą Padniewskiego i Tomickiego. Tuż przy niej znajdują się pomosty widokowe nad tutejszymi bagnami i niewielkimi stawami, stanowiącymi ostoję dzikiej zwierzyny, w tym przede wszystkim ptaków.

W zachodniej części Łąk, w pobliżu ulicy Padniewskiego, znajduje się niewielki, choć bardzo urokliwy lasek. Ma on zostać powiększony i dolesiony w ramach Powiatowego Programu Zwiększania Lesistości Miasta Krakowa. Lasek płynnie przechodzi w sąsiedni park w rejonie Nowohuckiego Centrum Kultury.

W latach 50-tych na Łąkach planowano ogromny zalew rekreacyjny dla mieszkańców Nowej Huty. Miał on powstać w miejscu już i tak bagiennych terenów. Rozważano też zabudowę tych terenów, w analogiczny sposób jak po północnej stronie Al. Jana Pawła II.

Na Łąkach występuje wiele cennych zbiorowisk roślinnych. To między innymi szuwary wysokich turzyc, trzcinowiska, liczne gatunki kwiatowe. Znajdują się tu liczne gatunki chronione. To także oaza dla kilkudziesięciu gatunków ptaków, a także dla dzików, saren i zajęcy.

Na południu i zachodzie, a więc po łęgowskiej stronie, Łąki Nowohuckie płynnie przechodzą w inne tereny zielone. To między innymi ogrody działkowe pomiędzy ul. Tomickiego i Padniewskiego a Podbipięty i Łęgową, a także położone na zachód od tych terenów zielone nieużytki, na których mieszkańcy chcą utworzyć Park Woźniców.

Użytek ekologiczny na terenie Łąk Nowohuckich zajmuje 57 hektarów. To sporo – mniej więcej tyle, ile wynosi powierzchnia Parku Lotników – wciąż największego (mimo okrajania) parku w Krakowie. Powierzchnia całych Łąk jest co najmniej dwa razy większa.